Jeneratör seçerken en sık yapılan hata, gücü "göz kararı" belirlemektir. Küçük seçilen jeneratör ilk yüklenmede devreden çıkar; gereğinden büyük seçilen ise hem yüksek yatırım hem de düşük yükte çalışmaya bağlı motor sorunları demektir. Doğru güç; yük listesi, kalkış akımları ve gelecekteki büyüme birlikte değerlendirilerek bulunur.
kVA ile kW arasındaki fark
Jeneratörler kVA (görünür güç) ile etiketlenir, cihazlarınız ise kW (aktif güç) tüketir. Aradaki ilişkiyi güç faktörü (cos φ) belirler. Jeneratör setleri genellikle cos φ 0,8 esas alınarak derecelendirilir:
kW = kVA × 0,8 | kVA = kW ÷ 0,8
Örneğin 220 kVA bir jeneratör yaklaşık 176 kW aktif güç verir.
1. Yük listesini çıkarın
Jeneratörden beslenecek tüm cihazları ve güçlerini listeleyin: aydınlatma, priz hatları, klimalar, asansörler, pompalar, soğuk odalar, mutfak ekipmanları, UPS'ler. Hepsinin aynı anda çalışmayacağını hesaba katmak için gerçekçi bir eş zamanlılık katsayısı kullanın; ancak kritik yüklerde (hastane, veri odası, soğuk zincir) tam yükü esas alın.
2. Motor kalkışlarını unutmayın
Asenkron motorlar direkt yol vermede nominal akımlarının 6–7 katı kalkış akımı çeker. Büyük bir pompa ya da asansör motoru, toplam yükünüz küçük olsa bile jeneratörde ciddi gerilim düşümüne yol açabilir. Yıldız-üçgen, yumuşak yolverici (soft starter) veya hız kontrol cihazı (VFD) kalkış yükünü önemli ölçüde azaltır; bu yüzden hesapta motorların nasıl yol aldığı mutlaka belirtilmelidir.
3. Yedek pay ve büyüme
Hesaplanan güce %20–25 civarında pay eklemek, hem ani yük artışlarını karşılar hem de ileride eklenecek yükler için alan bırakır. Öte yandan dizel jeneratörlerin uzun süre çok düşük yükte (yaklaşık %30'un altında) çalışması, yanmamış yakıt birikmesine (wet stacking) yol açar. Doğru seçim, ne çok küçük ne de çok büyük olan güçtür.
4. Standby mı, prime mı?
Şebeke kesintilerinde devreye girecek bir yedek jeneratör için standby (yedek güç) değeri esas alınır. Şebekenin olmadığı ya da jeneratörün sürekli çalışacağı şantiye ve tesislerde ise daha düşük olan prime (sürekli güç) değerine göre seçim yapılmalıdır.
Örnek hesap
Girne'de orta ölçekli bir otelin acil durumda beslenmesi gereken yükleri toplam 140 kW olsun:
- 140 kW ÷ 0,8 = 175 kVA
- %20 yedek pay: 175 × 1,2 = 210 kVA
- Uygun seçim: Cat DE220 GC (220 kVA)
Asansör ve büyük pompalar direkt yol alıyorsa, kalkış analizine göre bir üst güç değerlendirilir.
Ortam koşulları
Yüksek ortam sıcaklığı, rakım ve havalandırması yetersiz jeneratör odaları çıkış gücünü düşürür. KKTC'nin sıcak yaz aylarında kapalı jeneratör odalarında hava giriş-çıkışı ve egzoz tasarımı güç kadar önemlidir.
Yük listenizi bize gönderin; keşif, güç hesabı ve uygun Cat jeneratör modeli önerisini birlikte çıkaralım.
Sık sorulan sorular
1 kVA kaç kW eder?
Jeneratörlerde güç faktörü 0,8 kabul edildiğinde 1 kVA yaklaşık 0,8 kW eder.
Jeneratörü ne kadar büyük seçmeliyim?
Hesaplanan toplam yüke genellikle %20–25 yedek pay eklenir; motor kalkışları ayrıca kontrol edilir.



