ATS (Automatic Transfer Switch – otomatik transfer şalteri) panosu, şebeke elektriği kesildiğinde yükleri otomatik olarak jeneratöre, şebeke geri geldiğinde ise tekrar şebekeye aktaran panodur. Yedek jeneratörün "kendiliğinden" devreye girmesini sağlayan sistem budur.
ATS panosu nasıl çalışır?
- Şebeke izleme: kontrol cihazı şebeke gerilimini ve frekansını sürekli izler
- Çalıştırma sinyali: kesinti ya da faz kaybı algılandığında, kısa bir gecikmeden sonra jeneratöre çalış komutu verilir
- Yük transferi: jeneratör gerilimi ve frekansı kararlı hale gelince yük jeneratöre aktarılır; bu süreç genellikle saniyeler içinde tamamlanır
- Geri dönüş: şebeke geri geldiğinde bir süre kararlılığı izlenir, ardından yük şebekeye geri aktarılır
- Soğutma: jeneratör yüksüz olarak bir süre daha çalışıp soğuduktan sonra durur
Kilitleme neden şart?
Şebeke ve jeneratörün aynı anda yüke bağlanması, jeneratöre ve şebekeye ciddi zarar verebilir; ayrıca şebeke tarafında çalışan ekipler için hayati tehlike oluşturur. Bu nedenle ATS panolarında hem elektriksel hem de mekanik kilitleme birlikte kullanılır.
Motorlu şalter mi, kontaktör mü?
Düşük ve orta güçlerde kontaktörlü ATS panoları ekonomik bir çözümdür. Yüksek akımlarda ve kısa devre dayanımının önemli olduğu tesislerde ise motorlu kompakt veya açık tip şalterler tercih edilir. Seçim; jeneratör gücüne, kısa devre akımına ve tesisin kritikliğine göre yapılır.
3 kutuplu mu, 4 kutuplu mu?
Topraklama sistemine ve tesisin yapısına bağlı olarak nötr hattının da anahtarlanması gerekebilir. Yanlış seçim, kaçak akım rölelerinin hatalı açmasına veya nötr sorunlarına yol açabilir. Bu karar proje aşamasında netleştirilmelidir.
Kesintisiz geçiş (closed transition)
Standart ATS'lerde geçiş sırasında çok kısa bir enerjisizlik olur. Hastane, veri merkezi gibi tesislerde şebeke geri dönüşünde bile kesinti istenmiyorsa, jeneratörün şebekeyle kısa süre senkron olduğu kesintisiz geçişli sistemler kullanılır.
Test ve bakım
ATS panosu da jeneratör kadar bakım ister. Düzenli aralıklarla gerçek bir şebeke kesintisi simüle edilerek otomatik geçiş test edilmeli, bağlantı sıkılıkları ve şalter mekanizmaları kontrol edilmelidir.
JUTEK, ATS ve senkron panolarını kendi tesisinde EAE pano sistemleriyle üretir; jeneratör ile birlikte kurulumunu ve devreye almasını yapar.
Sık sorulan sorular
ATS panosu ne işe yarar?
Şebeke kesildiğinde jeneratörü çalıştırıp yükü otomatik olarak jeneratöre, şebeke geri geldiğinde tekrar şebekeye aktarır.
ATS panosunda kilitleme neden gereklidir?
Şebeke ve jeneratörün aynı anda yüke bağlanmasını önlemek için elektriksel ve mekanik kilitleme birlikte kullanılır.



